De kamerjas

Werken met het lijf is in ons werk ook werken met het naakte lijf. Uiteraard doen we dat vanuit een goed doordachte achtergrond die deelnemers van tevoren aangeboden krijgen. We werken met een heldere ethiek. In begeleidingsland is dat niet overal gebruikelijk. Merkwaardig overigens dat de begeleider steeds weer aan de cliënt vraagt: ‘onthul je’, ‘geef je bloot’ terwijl hij de letterlijke ervaring zelf ontloopt. Meestal zijn er niet zoveel verschillen tussen lichamelijke en geestelijke naaktheid…

Daar staan de deelnemers in een kring, allen in kamerjas. Velen wat aarzelend en gespannen. De begeleider geeft instructies. ‘Allemaal ogen dicht. Doe een grote stap achteruit, trek je kamerjas uit en laat die vallen. Allemaal een stap naar voren. Open je ogen en kijk. Zie de schoonheid van ieder lijf. Kijk naar alles’. Minutenlang staat iedereen, uiteraard inclusief de begeleiders in de kring. Er is verstilling. De bewondering roept ontroering op, de ontroering brengt bevrijding.

De volgende oefening. ’Trek maar weer je kamerjas aan’. Verbazing en gegrinnik. ‘Tweetallen. Neem een paar meter afstand van elkaar. Loop in een heel vertraagde beweging naar elkaar toe. Kies je eigen moment waarop jij ervoor kiest je kamerjas te laten vallen. Wees je bewust van alle gedachten, gevoelens die er langskomen. Wissel uit wat je hiervan leert over nabijheid en afstand, veiligheid en onveiligheid, liefde en angst’. Een wandeling van een paar meter vertelt over levenservaringen, angst en uitdaging, verwonding en heling, schaamte en schuld, vrijheid en liefde.

Nog een oefening. ‘Trek die badjassen maar weer uit. Vouw de badjas op en draag de badjas in je handen. Vertel je badjas wat die voor je betekent. Spreek hem aan als een levend wezen’. Naakte lijven staan met een badjas en vertellen hun verhaal. De begeleider loopt rond en vangt flarden van zinnen op. ‘Bescherming tegen de ogen…’ ’Verstoppen wie ik echt ben…’  ‘Vertonen als wie ik hoop dat jij wil zien…’  ‘Je bent mijn masker…’ ‘Om afstand te houden’… ‘Mezelf veiligstellen…’  ‘Mezelf ontlopen…’  ‘Angst voor wie ik echt ben…’  ‘Bang voor de wereld…’  ‘Niet goed genoeg…’  ‘Verboden verlangen..’ ‘Zo verwond…’

De begeleiders doen dit werk al vele jaren. Zij horen de unieke klank van iedere stem die de liederen zingt die hun heel bekend zijn: de gevangene zingt zijn lied om zich te bevrijden van de tralies van oordeel en verbod.

Het avondprogramma gaat verder. De naaktheid brengt de intensiteit van de huidervaring. De huid is een belangrijk communicatiekanaal van liefde en angst, van afstand en nabijheid. Met de huidervaring neemt de gevoeligheid toe. Met de zuivering van de gevoeligheid wordt de ervaring intenser, de genezende kracht van de aanraking klinkt luider in het hart. De naaktheid vertelt liefde. Liefde heelt oud zeer. Dysfunctionele schaamte vervluchtigd. Ethisch besef maakt je de vorst van je eigen lijf.

Het programma is klaar. De muziek klinkt nog een poosje. Een enkeling is moe en gaat slapen. De meesten blijven dansen of napraten. Vrije kinderen, genietend van de nabijheid, de bevrijding van het oordeel en de koestering van de liefde. De muziek gaat uit. De werkkamer stroomt leeg. Kamerjas aan als je de zaal verlaat. Dat dan weer wel…